Thực hiện quan điểm nhất quán của các cấp ủy Đảng, chính quyền tỉnh Lạng Sơn trong lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo hướng phát triển bền vững bảo đảm kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa giữa phát triển kinh tế gắn với phát triển xã hội, bảo vệ môi trường. Việc xây dựng và phát triển Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu UNESCO Lạng Sơn là một trong những giải pháp để cụ thể hóa mục tiêu trên, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và toàn diện, đảm bảo tạo sinh kế, cung cấp việc làm, cải thiện và nâng cao thu nhập cho người dân gắn với bảo vệ, bảo tồn, tôn vinh giá trị di sản văn hóa và tự nhiên của tỉnh Lạng Sơn. CVĐC Lạng Sơn đã được UNESCO công nhận là CVĐC toàn cầu, qua đó góp phần tạo bước đột phá cho công cuộc hội nhập kinh tế quốc tế, kết nối Lạng Sơn với các đối tác trong Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO, đóng góp thiết thực cho các mục tiêu phát triển bền vững chung của quốc tế.
Phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn hướng tới tăng trưởng kinh tế bền vững và bảo tồn di sản.
1. Đề án thành lập và quy mô phát triển Công viên địa chất Lạng Sơn
Thực hiện Kết luận số 371-KL/TU ngày 17/7/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn, Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng, phê duyệt Đề án Thành lập, xây dựng và phát triển CVĐC Lạng Sơn giai đoạn 2021 - 2025, theo đó: CVĐC Lạng Sơn bao gồm phạm vi hành chính của 08 huyện, thành phố (gồm Bắc Sơn, Chi Lăng, Hữu Lũng, Lộc Bình, Văn Quan, thành phố Lạng Sơn, một phần của huyện Bình Gia và huyện Cao Lộc với tổng diện tích là 4.842,58 km2, dân số khoảng 627.500 người chiếm khoảng 58% diện tích và 78% dân số toàn tỉnh), được xây dựng và phát triển theo hướng bảo tồn và khai thác, sử dụng hợp lý, bền vững tổng thể các giá trị di sản địa chất, địa mạo, cảnh quan thiên nhiên, giá trị văn hóa (vật thể, phi vật thể), đa dạng sinh học của tỉnh nhà. Từ khi thành lập đến nay, các cấp, các ngành và các cơ quan liên quan đã tích cực triển khai, hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan theo tiêu chí của UNESCO, cụ thể: tháng 11/2023 tỉnh Lạng Sơn đã đệ trình Hồ sơ lên UNESCO xem xét, công nhận CVĐC Lạng Sơn là CVĐC toàn cầu; tháng 7/2024 đón Đoàn chuyên gia UNESCO đến thẩm định thực địa đối với Hồ sơ CVĐC Lạng Sơn.
Đoàn chuyên gia UNESCO thẩm định thực địa và các hoạt động bảo tồn di sản tại Lạng Sơn.
2. Các cột mốc quan trọng trong tiến trình công nhận của UNESCO
Tháng 9/2024, tại Hội nghị Quốc tế lần thứ 8 mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tổ chức tại tỉnh Cao Bằng, Hội đồng CVĐC toàn cầu UNESCO đã biểu quyết công nhận CVĐC Lạng Sơn là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO. Tháng 4/2025, UNESCO sẽ chính thức đăng tải danh sách CVĐC toàn cầu mới lên Website của Tổ chức. Đặc biệt, tháng 9/2025, tỉnh Lạng Sơn sẽ chính thức đón Bằng chứng nhận danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn tại nước Cộng hoà Chi Lê. Tháng 11/2025, tỉnh tổ chức Lễ đón nhận Danh hiệu CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Cột mốc lịch sử khi Công viên địa chất Lạng Sơn chính thức ghi tên vào Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO.
3. Huy động nguồn lực xã hội hóa và sự đồng hành của doanh nghiệp
Bên cạnh sự đầu tư của nhà nước, thời gian qua tỉnh cũng đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ, đồng thuận của đông đảo quần chúng Nhân dân và sự đồng hành, hỗ trợ rất lớn về vật chất, kinh phí của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn cho việc xây dựng CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh hỗ trợ kinh phí xây dựng hạ tầng CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, đặc biệt hạng mục hệ thống bảng biển thuyết minh các điểm trên 04 tuyến du lịch CVĐC Lạng Sơn, Pano mô phỏng Mô hình 2D mô phỏng các loài cổ sinh vật và giá trị văn hóa cho một số điểm du lịch trong vùng CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, cải tạo cảnh quan một số điểm, đến nay đã vận động được 09 đơn vị (Tập đoàn T&T - Nhà tài trợ kim cương; Công ty Cổ phần Vận tải Thương mại Bảo Nguyên - Nhà tài trợ vàng; Viettel Lạng Sơn - Nhà tài trợ vàng; Công ty Cổ phần cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng - Nhà tài trợ bạc; VNPT Lạng Sơn - Nhà tài trợ bạc; Khách sạn Four Points by Sheraton Lạng Sơn - Nhà tài trợ đồng; Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chi nhánh Lạng Sơn - Nhà tài trợ đồng; Công ty TNHH Thương mại Quảng cáo Hoàng Vũ - Nhà tài trợ đồng; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam-Chi nhánh Lạng Sơn - Nhà tài trợ đồng) - tài trợ theo hình thức trao tặng hiện vật: biển, mô hình 2D, chỉnh trang nhà trình tường, cải tạo, chỉnh trang cảnh quan, với tổng kinh phí trên 01 tỷ đồng.
Huy động nguồn lực xã hội hóa để hoàn thiện hệ thống hạ tầng du lịch và bảng biển thuyết minh trên các tuyến tham quan.
4. Vai trò của cộng đồng và các doanh nghiệp đối tác
07 doanh nghiệp là đối tác CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn đã tự chi kinh phí để cải tạo cảnh quan, cộng đồng hợp tác cải tạo không gian nhà truyền thống, cảnh quan một số điểm du lịch, qua đó góp phần đáp ứng yêu cầu tiến độ hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng trên 04 tuyến du lịch vùng CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn phục vụ đón Đoàn chuyên gia Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO đến thẩm định thực địa và đóng góp đáng kể để được công nhận CVĐC toàn cầu.
Phạm Hương