Ngày 15/12/2024, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch phối hợp với Công ty Viet Nam Expeditions và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức khảo sát, đánh giá, xúc tiến kế hoạch hợp tác khai thác tiềm năng phát triển du lịch thám hiểm hang động tại hang Khuôn Bồng, xã Vũ Lễ, huyện Bắc Sơn. Hoạt động nhằm xác định vị trí lắp biển thông tin, biển báo, biển chỉ dẫn, đồng thời nghiên cứu, tư vấn các công ty lữ hành trình cấp có thẩm quyền xin cấp phép khai thác loại hình du lịch mạo hiểm vùng Công viên địa chất (CVĐC) Lạng Sơn.
Đoàn khảo sát tại khu vực cửa hang Khuôn Bồng.
1. Khảo sát và quảng bá du lịch Công viên địa chất
Trong khuôn khổ chuyến khảo sát, Phòng Quản lý CVĐC Lạng Sơn đã giới thiệu, quảng bá về CVĐC Lạng Sơn, các tuyến, điểm du lịch trên địa bàn cùng các ý tưởng thiết kế nhà cộng đồng, homestay đến cán bộ xã Vũ Lễ, thôn Khuôn Bồng và đại diện 30 hộ dân sinh sống tại địa phương.
Hoạt động tập huấn, giới thiệu tiềm năng du lịch cộng đồng đến người dân thôn Khuôn Bồng.
Ý tưởng thiết kế mô hình nhà cộng đồng và homestay gần gũi với thiên nhiên.
2. Kế hoạch xây dựng không gian văn hóa và nhà cộng đồng
Tiếp sau buổi tập huấn tại thôn Khuôn Bồng, Phòng Quản lý CVĐC Lạng Sơn sẽ tiếp tục giữ liên lạc với chính quyền địa phương để nghiên cứu, sưu tầm các câu chuyện kể về lịch sử, văn hoá xã Vũ Lễ, lập bảng thống kê hiện vật, chuẩn bị nội dung dự kiến trưng bày tại không gian văn hóa. Đây sẽ là "Story Room" - không gian kể chuyện về lịch sử, văn hoá, di sản địa chất và con người thôn Khuôn Bồng nói riêng, xã Vũ Lễ nói chung.
Đơn vị cũng tiến hành vận động gia đình ông Trần Văn Tư (thôn Khuôn Bồng) - hộ có nhà sàn truyền thống phù hợp làm không gian văn hoá, nhà cộng đồng/homestay để phục vụ du khách thám hiểm. Trước đó, các đoàn khảo sát đã thường xuyên lấy đây làm điểm tập kết chuẩn bị thiết bị thám hiểm, tập huấn kỹ thuật và ăn nghỉ. Gia đình dự kiến sẽ ký kết đối tác với CVĐC Lạng Sơn, bố trí gầm nhà sàn thành không gian trưng bày giới thiệu văn hóa và các tuyến điểm du lịch của công viên địa chất.
Để hoàn thiện không gian trưng bày, hai bên sẽ phối hợp sưu tầm nông cụ, nhạc cụ, trang phục truyền thống, bàn ghế, ấm chén cổ... đồng thời chú trọng vệ sinh cảnh quan sân vườn, trồng thêm cây hoa và cam kết không bê tông hoá khu vực quanh nhà.
Không gian nhà sàn truyền thống được định hướng trở thành điểm sinh hoạt văn hóa và lưu trú cho du khách.
3. Tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm tại hang Khuôn Bồng
Hang Khuôn Bồng có vị trí khá đặc biệt khi trải dài qua địa bàn 2 tỉnh: bắt đầu từ cửa hang nhánh nước tại xã Vũ Lễ (huyện Bắc Sơn, Lạng Sơn) và thoát ra ở hang Suối Mỏ Gà (xã Phú Thượng, huyện Võ Nhai, Thái Nguyên). Chiều dài khảo sát đo vẽ sơ bộ ban đầu khoảng gần 2,8 km, với nguồn nước chảy xuyên qua khối núi đá vôi.
Việc tiếp cận hang đòi hỏi kỹ năng chuyên môn. Cửa hang phía thôn Khuôn Bồng chỉ là một ngách khe đá nhỏ rộng khoảng 60cm do người dân đi bắt rắn phát hiện, dẫn vào một hố sâu 3m. Đi thêm 20m, người khám phá sẽ gặp một vách sâu và phải dùng đai an toàn đu dây xuống 60m mới tiếp cận được tầng hang có thể đi bộ.
Tuy nhiên, phần thưởng cho sự mạo hiểm là vẻ đẹp choáng ngợp bên trong. Đây là hang nước tuyệt đẹp với hệ thống thạch nhũ tự nhiên, cấu tạo hóa thạch, các hồ nước và thác nước nhỏ chảy theo hình bậc thang dọc lòng hang. Ở cuối hang, thạch nhũ phát triển phong phú và còn nguyên vẹn, mở ra tiềm năng lớn cho du lịch thám hiểm mạo hiểm.
4. Định hướng quản lý và bảo tồn di sản
Bảo vệ và phát triển bền vững: Hang Khuôn Bồng cần được các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm quản lý, khai thác để trở thành thế mạnh, sản phẩm đặc thù của du lịch Bắc Sơn và vùng CVĐC Lạng Sơn. Việc xây dựng tuyến đường, biển chỉ dẫn và biển cảnh báo an toàn là những bước đầu tiên cần thiết để hình thành điểm đến an toàn cho các tour mạo hiểm.
Ngoài ra, do cửa hang kết nối hai vùng du lịch (Lạng Sơn - Thái Nguyên) và trần hang phía Suối Mỏ Gà rất thấp, việc khai thác đòi hỏi phải có đội ngũ chuyên gia hướng dẫn, cùng sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền hai địa phương.
Công tác tuyên truyền, vận động người dân giữ gìn cảnh quan sinh thái, xử lý rác thải môi trường trên đường vào hang đang được chú trọng. Đồng thời, mọi hành vi phá hoại thạch nhũ trong hang Khuôn Bồng sẽ bị xử lý nghiêm ngặt.
Vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ của hệ thống nhũ đá và địa chất bên trong hang Khuôn Bồng.
Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch dự kiến sẽ tiếp tục phối hợp với Công ty Viet Nam Expeditions cùng Đoàn thám hiểm hang động thế giới để khảo sát sâu hơn, hướng tới hoàn thiện sản phẩm du lịch thám hiểm tại hang Khuôn Bồng vào cuối tháng 02/2025.
Phòng Quản lý Công viên địa chất Lạng Sơn
(Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch)